Redakcia adapto laŭ la oficiala rezulto de la Supera Elekta Tribunalo (TSE): En la unua balotvico de la ĝenerala elekto de 2026, okazinta la 4-an de oktobro, Flávio Bolsonaro (PL) kaj Luiz Inácio Lula da Silva (PT) ricevis la plej multajn voĉojn por prezidanto. La balotado ne finiĝis per venko de kandidato en la unua vico, do la du plej voĉdonitaj kandidatoj revenos al la balotujoj.

Laŭ la totaligo publikigita de la TSE je 00:11 de la 5-a de oktobro, kiam 99,99% de la urnoj estis kalkulitaj, Bolsonaro ricevis 56 104 268 voĉojn, aŭ 47,03% de la validaj voĉoj. Lula ricevis 53 876 617 voĉojn, egalajn al 45,16%. La tribunalaj datumoj tiam montris 125 272 513 validajn voĉojn.

Laŭ la samaj datumoj, blankaj voĉoj estis 2 300 781 (1,84%) kaj nulaj voĉoj 3 674 149 (2,93%). Tiuj kategorioj ne estas kalkulataj kiel validaj voĉoj por determini ĉu kandidato atingis la postulatan plimulton. La nombroj en ĉi tiu raporto estas la stato de la totaligo en tiu horo, ne fina diplomiga atesto.

En Brazilo, prezidanta kandidato venkas en la unua balotvico nur ricevinte pli ol duonon de la validaj voĉoj. Ĉar neniu atingis tiun sojlon, la elekta sistemo antaŭvidas duan balotvicon inter la du plej voĉdonitaj kandidatoj. La dua vico estas planita por la 25-a de oktobro 2026.

La TSE publikigas la totaligajn datumojn kaj la balotajn protokolojn por publika konsultado. La dua balotvico kompletigos la elekton de la prezidanto kaj vicprezidanto por la sekva mandato. Ĉi tiu raporto prezentas la oficialajn rezultojn sen kampanja rekomendo aŭ pritakso de la kandidatoj.

Redakcia adapto laŭ Agência Brasil/EBC kaj la oficialaj rezultoj de TSE: La unua balotvico de la 4-a de oktobro difinis la guberniestron en 20 el la 26 subŝtatoj. Por venki tuj, kandidato devis ricevi pli ol duonon de la validaj voĉoj, sen kalkuli blankajn kaj nulajn voĉojn. La listo de venkintoj publikigita de Agência Brasil inkluzivas elektitojn kaj reelektitojn tra ĉiuj regionoj.

En la Nordoriento estis elektitaj JHC en Alagoaso, Jerônimo Rodrigues en Bahio, Elmano de Freitas en Cearao, Eduardo Braide en Maranjo, Lucas Ribeiro en Paraibo, Raquel Lyra en Pernambuko, Rafael Fonteles en Piaŭio kaj Fábio Mitidieri en Sergipe. Tiu regiono havis la plej grandan nombron da ŝtataj rezultoj deciditaj jam en la unua vico.

En la Nordo venkis Dr. Furlan en Amapao, Dr. Daniel en Parao, Marcos Rogério en Rondoonio kaj Arthur Henrique en Roraimo. En la Mezokcidento Daniel Vilela estis elektita en Gojaso, Otaviano Pivetta en Mato Grosso kaj Eduardo Riedel en Mato Grosso do Sul. En la Sudo la rezultoj elektis Sergio Moro en Paranao, Luciano Zucco en Rio-Grando do Sul kaj Jorginho Mello en Sankta Katarino.

La Sudorienton reprezentos Cleitinho Azevedo en Minas-Ĝerajso kaj Tarcísio de Freitas en San-Paŭlo. La totala regiona distribuo de la 20 venkintoj estis ok en la Nordoriento, kvar en la Nordo, po tri en la Sudo kaj Mezokcidento, kaj du en la Sudoriento. La rezultoj inkluzivas kaj novajn elektitojn kaj regantojn reelektitajn por nova mandato.

En la aliaj ses subŝtatoj kaj en la Federacia Distrikto neniu kandidato atingis tiun plimulton, do la elekto por guberniestro daŭros en dua balotvico la 25-an de oktobro. La rezultoj povas esti kontrolataj en la portalo de TSE laŭ la respektiva subŝtato. Ĉi tiu teksto estas inform-raporto pri la kalkulitaj rezultoj, sen partia rekomendo.

Redakcia adapto laŭ Agência Brasil/EBC: Sanaj fakuloj avertis, ke malalta vakcina kovrado kontraŭ gripo kaj KOVIM-19 dum gravedeco pliigas la riskon de grava malsano por gravedulinoj kaj iliaj beboj. La raporto publikigita la 29-an de septembro 2026 komparas la kovradon kun la nacia celo de 90% kaj petas plifortigi la informadon kaj la aliron al vakcinado.

En 2025, laŭ la disponeblaj datumoj, 55% de gravedulinoj ricevis vakcinon kontraŭ KOVIM-19 kaj 63% vakcinon kontraŭ gripo. Antaŭaj nombroj por 2026 montris 55% por KOVIM-19 kaj 76% por gripo. La rezultoj indikas progreson kontraŭ gripo sed ankoraŭ grandan distancon ĝis la celo, precipe por protekto kontraŭ KOVIM-19.

De 2023 ĝis la publikigo de la raporto, Brazilo registris almenaŭ 286 gravajn gripajn kazojn ĉe gravedulinoj kaj virinoj en la postnaska periodo, kun 25 mortoj, el kiuj sep okazis en 2026. En la sama periodo estis 205 gravaj kazoj de KOVIM-19 kaj 21 mortoj. Dum la pandemiaj jaroj 2020–2022, la nombroj estis multe pli altaj.

Vakcinado dum gravedeco povas transdoni protektajn antikorpojn al la bebo kaj samtempe malpliigi la riskon por la patrino. La publika sansistemo SUS disponigas vakcinojn kontraŭ gripo kaj KOVIM-19, krom aliaj rekomenditaj vakcinoj laŭ la nacia kalendaro, kiel tiuj kontraŭ hepatito B, difterio kaj tetanoso. La teamo pri antaŭnaska prizorgo povas klarigi la ĝustan tempon kaj eventualajn kontraŭindikojn.

La fakuloj emfazas, ke informoj pri sekureco devas veni de sanprofesiuloj kaj oficialaj servoj. Gravedulinoj povas demandi pri vakcinoj dum la antaŭnaskaj vizitoj kaj serĉi la plej proksiman publikan vakcinan servon. Pli bona kovrado helpas eviti preventeblajn enhospitaligojn kaj protektas novnaskitojn en la unuaj monatoj de vivo.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: La Nacia Instituto pri Meteologio antaŭvidas, ke oktobro estos pli varma ol kutime en la tuta Brazilo. La plej grandaj pozitivaj temperaturaj diferencoj atendeblas en la Mezokcidento kaj Sudoriento, kie kelkaj areoj de Gojaso, la Federacia Distrikto kaj Minas Gerais povas superi la normalon je pli ol du gradoj.

La prognozo ne antaŭdiras unuforman pluvon. Partoj de la Sudo, Mato Grosso do Sul kaj la okcidento de San-Paŭlo povus ricevi pli da precipitaĵo ol kutime. En kelkaj sudaj regionoj, pluvokvanto povas helpi replenigi grundojn kaj akvorezervojn post seka periodo.

Kontraste, areoj de la Nordo, Nordoriento kaj Mezokcidento povas havi malpli da pluvo. En Minas Gerais kaj Espirito Santo, la prognozo estas neregula, kun lokaj diferencoj inter municipoj. Monataj mezumoj do ne anstataŭas mallongtempajn lokajn veterprognozojn por terkultivado aŭ transportado.

Tiaj diferencoj gravas por semado, kreskado de plantoj, akvohavebleco kaj planado de elektraj rezervoj. Agrikulturistoj povas uzi la prognozon por taksi la riskon de sekeco aŭ troa humideco, sed devas kombini ĝin kun regionaj informoj pri grunda humideco. La instituto publikigas ĝisdatigojn por ke sektoroj adaptu siajn planojn.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: Analizo de la Laboratorio pri Klimata Efiko de la Universitato de Ĉikago taksas, ke la plej intensa fazo de El-Ninjo povus aldoni ĉirkaŭ 13 300 mortojn en Brazilo ĝis februaro 2027. Tutmonde la modelo kalkulas ĝis 451 000 pliajn mortojn kompare kun kutima jaro.

La ciferoj estas prognozoj bazitaj sur klimataj modeloj kaj antaŭaj studoj pri temperaturo kaj morteco; ili ne priskribas konfirmitajn nunajn viktimojn. La takso konsideras lokan klimaton, la sanan vundeblecon de la loĝantaro kaj la kapablon de ĉiu regiono adaptiĝi al ekstrema varmo.

La projekcio indikas, ke ekstreme varmaj tagoj preskaŭ duobliĝos dum la analizita periodo kaj povas esti almenaŭ 1,2 °C pli varmaj ol la kompara mezumo. La plej granda risko en Brazilo troviĝas en la Nordo kaj Nordoriento; la modelo aparte atentigas pri Pará, Maranhão, Amazonas kaj Bahio.

La aŭtoroj rekomendas publikajn varmajn alarmojn, malvarmigajn centrojn, alireblajn akvopunktojn kaj laborprotektajn regulojn. Ili emfazas, ke preparado devas komenciĝi antaŭ la plej varmaj monatoj, por atingi maljunulojn, homojn kun kronikaj malsanoj kaj laboristojn ekstere. La rezulto ankaŭ montras kial urboj bezonas longtempan planadon por pli varma klimato.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: La fenomeno nomata meteotsunamo kaŭzas rapidan ŝanĝon de la marnivelo pro atmosferaj kondiĉoj. Male al cunamo post tertremo, ĝi ne komenciĝas per submara moviĝo de la tera krusto. La ŝanĝoj de aerpremo kaj fortaj ventoj povas transdoni energion al la marakvo.

La okazaĵo estis registrita la 21-an de septembro en marbordaj areoj de Laguna, Jaguaruna kaj Imbituba, en Sankta Katarino. La akvonivelo ŝanĝiĝis rapide kaj plurfoje. La veterstacioj montris ventojn de ĉirkaŭ 60 ĝis 90 kilometroj hore en la regiono, kondiĉojn favorajn al tiel nomata meteotsunamo.

La raporto priskribas movitajn fiŝretojn, ekipaĵojn kaj boaton, kaj partan damaĝon al muro de preĝejo. La aŭtoritatoj ne raportis vunditojn. Aliaj municipoj en la ŝtato jam estis en urĝa situacio pro malbona vetero, kio komplikis la taksadon de la damaĝoj kaj la respondon al lokaj petoj.

Esploristoj konfirmas tian eventon per kombino de veteraj radaroj, satelitaj observoj kaj tajdaj mezuriloj, ĉar la fenomeno estas mallonga kaj povas esti pretervidita. La kazo atentigas marbordajn komunumojn pri subita akvomoviĝo eĉ sen tertremo. Frua averto, observataj marbordaj datumoj kaj informado de fiŝkaptistoj povas malpliigi riskojn.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: Dudek teatraj kolektivoj partoprenos senpagan programon en 18 urboj de la subŝtato San-Paŭlo dum oktobro kaj novembro. La propono distribuas prezentadojn tra pluraj regionoj, tiel ke spektantoj ne devas vojaĝi al la ĉefurbo por vidi profesian teatron.

La programo kunigas grupojn kun malsamaj artaj lingvoj kaj lokaj historioj. Krom la spektakloj, kelkaj datoj antaŭvidas konversaciojn, renkontiĝojn aŭ edukajn agadojn, kiuj helpas la publikon kompreni la verkadon kaj la laboron malantaŭ la scenejo. La preciza horaro dependas de la urbo kaj de la loka ejo.

La senpaga eniro malaltigas financan baron, kiu ofte limigas la partoprenon en kulturaj eventoj. La itinero ankaŭ kreas ŝancojn por lokaj teatroj, lernejoj kaj kulturaj organizaĵoj kunlabori kun kolektivoj venantaj de aliaj municipoj.

La iniciato gravas ĉar la kulturaj infrastrukturoj kaj financado ne estas egale distribuitaj. Vojaĝanta programo povas ligi artistojn kun novaj spektantaroj kaj helpi daŭrigi lokajn scenejojn. La organizantoj publikigos detalojn pri horoj kaj ejoj por ĉiu urbo; interesatoj devas kontroli la informojn antaŭ ol iri.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: Geledés publikigis gvidilon por faciligi la aliron al publikaj politikoj pri zorgado. La materialo klarigas kiujn servojn serĉi, kiajn dokumentojn prepari kaj kie trovi la informojn. Ĝi estas destinita al familioj, homoj bezonantaj subtenon kaj homoj kiuj mem provizas ĉiutagan zorgadon.

La gvidilo kovras situaciojn de infanoj, maljunuloj kaj homoj kun handikapoj, kaj ankaŭ la bezonojn de prizorgantoj. Ĝi indikas ciferecajn kanalojn, inter ili SouGov kaj SUS Digital, sed la procedoj dependas de la servo kaj de la konkreta rajto. La celo estas traduki kompleksajn regulojn en uzeblajn paŝojn.

La raporto memorigas, ke zorgado ofte restas nevidebla laboro farata en la hejmo. Virinoj dediĉas averaĝe ĉirkaŭ dek horojn pli semajne al tiaj taskoj ol viroj. La malegaleco influas enspezon, liberan tempon kaj eblon studi aŭ labori, precipe kiam publika subteno mankas.

La publikigo okazas en kunteksto de la nacia leĝo pri prizorgado aprobita en 2024. Gvidilo sola ne anstataŭas servojn, sed ĝi povas redukti la informan baron inter rajto kaj reala helpo. Ĝi ankaŭ evidentigas la bezonon plani zorgadon kiel komunan socian respondecon, ne nur privatan familian taskon.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: Pacientoj kun alopecia areata priskribis la personajn defiojn de malsano, kiu povas subite kaŭzi harperdon en apartaj areoj. Por multaj homoj, la videbla ŝanĝo influas memfidon, rilatojn kaj la senton pri propra identeco, krom la medicina zorgo mem.

Alopecia areata estas aŭtoimuna kondiĉo: la imunsistemo influas harfoliklojn, kaj la simptomoj povas aperi, malaperi kaj reaperi. La artikolo taksas, ke la malsano koncernas proksimume du procentojn de la monda loĝantaro. Ĝi ne estas kontaĝa kaj ĝia evoluo varias signife inter individuoj.

La diagnozo kutime baziĝas sur klinika ekzameno kaj la historio de la paciento. Traktado dependas de la amplekso kaj la situacio; kuracisto povas proponi malsamajn terapiojn kaj observadon. Longa uzo de kortikosteroidoj povas havi kromefikojn, tial profesia monitorado estas grava kaj memmedikamento ne estas rekomendinda.

La raportitaj spertoj montras, ke subteno ne limiĝas al la haŭta aŭ harara traktado. Psikologia prizorgo, informitaj familianoj kaj grupoj de pacientoj povas helpi homojn trakti stigmon kaj necertecon. La historioj ankaŭ memorigas, ke harperdo havas plurajn kaŭzojn kaj meritas taksadon sen kulpigi la personon.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: Sanaj datumoj indikas fortan kreskon de inflama intesta malsano en Brazilo dum la lastaj dek tri jaroj. La nombro kreskis de ĉirkaŭ 30 al 158 kazoj por 100 mil loĝantoj en la analizita periodo, kvankam la evoluo malsamas laŭ aĝo kaj regiono.

La grupo inkluzivas ĉefe Crohn-malsanon kaj ulcerigan koliton. Ili estas kronikaj inflamaj kondiĉoj, kiuj povas kaŭzi abdomenan doloron, diareon, lacecon kaj aliajn simptomojn. La kaŭzoj estas multfaktoraj kaj povas kombini genetikan predispozicion kun mediaj influoj, dieto kaj la interagoj de la intesta mikrobiomo.

Kuracado celas regi inflamon, malpliigi simptomojn kaj eviti komplikaĵojn. Ne ekzistas simpla universala kuraco, do diagnozo kaj terapio devas esti adaptitaj al la paciento. La artikolo raportas, ke la kvanto da novaj diagnozoj ankaŭ kreskis kaj ke la nombro povas plu altiĝi ĝis 2035.

La kosto de medikamentoj povas esti tre alta kaj en severaj kazoj atingi centojn da miloj da realoj jare, kio faras la publikan aliron grava. Specialistoj rekomendas serĉi medicinan taksadon ĉe ripetiĝantaj digestaj simptomoj. Frua identigo kaj kontinua sekvado helpas regi la malsanon kaj konservi vivokvaliton.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: Enketo ĉe 2 015 homoj aĝaj de 16 jaroj en la 27 subŝtatoj montras diferencojn inter la propra takso de sano kaj kelkaj mezureblaj kutimoj. Ses el dek partoprenantoj opinias sian sanon bona, sed la sama esploro registris altan oftecon de troa pezo kaj malmulta fizika aktiveco.

Laŭ la rezultoj, ĉirkaŭ 63 procentoj de la intervjuitoj havas troan pezon, 26 procentoj vivas kun obezeco kaj 42 procentoj ne faras regulan ekzercadon. Inter tiuj, kiuj moviĝas, la averaĝo estas proksimume 2,4 tagoj da agado semajne. Tiuj indikiloj ne diagnozas individuon, sed montras publiksanan tendencon.

La enketo ankaŭ trovis, ke 66 procentoj raportas freŝajn manĝaĵojn dum almenaŭ ses tagoj en semajno. Tamen, prezoj, tempo kaj la havebleco de sanaj produktoj influas manĝelektojn. La rezultoj do ne povas esti reduktitaj al persona disciplino: sociaj kaj ekonomiaj kondiĉoj formas la eblecojn de ĉiu familio.

La esploristoj diras, ke memtakso estas grava, sed ĝi ne anstataŭas preventajn ekzamenojn kaj profesian konsilon. Publikaj politikoj povas helpi per sekuraj lokoj por moviĝi, atingebla bazmanĝaĵo kaj sanservoj. Kompari subjektivajn respondojn kun riskaj indikiloj helpas identigi kie informo aŭ pli bona aliro mankas.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: Anvisa malpermesis reklamojn de Semavy, medikamento kun semaglutido, post konstato de ĝia publika reklamado en elektronikaj paneloj ĉe la flughaveno Congonhas, en la produkta retejo kaj en sociaj retoj. La decido aperis en la Oficiala Gazeto de la Unio la 25-an de septembro.

Semavy estas GLP-1-medikamento aprobita por kuracado de diabeto mellitus de tipo 2, kiam la malsano ne estas sufiĉe regata. Ĝi bezonas preskribon kaj retenon de la recepto en la apoteko. La populara esprimo injektaĵo por maldikiĝi ne ŝanĝas ĝian oficialan indikacion aŭ la regulojn pri sekura uzo.

La brazila leĝo permesas al la ĝenerala publiko reklamadon nur de medikamentoj sen preskriba postulo. Reklamoj pri produktoj kun ruĝa aŭ nigra etikedo devas esti direktitaj al rajtigitaj sanprofesiuloj. Anvisa diris, ke publika reklamado de tiaj produktoj povas influi la uzon ekster la kuracaj indikoj.

La fabrikanto Hypera Pharma informis, ke ĝi dialogas kun la agentejo kaj faris la necesajn paŝojn rilate al la komunikado pri Semavy. La regulo ne malpermesas kuracistan preskribon; ĝi limigas reklamadon al konsumantoj. Pacientoj devas sekvi profesian konsilon kaj ne komenci aŭ ŝanĝi kuracadon pro reklamoj aŭ sociaj retoj.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: Analizo de sanaj datumoj taksas, ke la proporcio de plenkreskuloj kun obezeco en Brazilo kreskis de 7,8 procentoj en 1990 ĝis 27,7 procentoj en 2023. La raporto komparas la longtempan ŝanĝon kun aliaj landoj de Latin-Ameriko, kie ankaŭ kreskis la tropezo de troa pezo.

La studo trovis plialtiĝon de la kunigita proporcio de superpezo kaj obezeco: de ĉirkaŭ 40 procentoj al preskaŭ 67 procentoj dum la sama periodo. Tiaj statistikoj montras populacian tendencon, ne la sanstaton de unuopulo. Aĝo, enspezo, regiono kaj aliaj faktoroj influas la riskon.

La esploristoj atentigas pri ŝanĝoj en la manĝmedio, pli granda havebleco de ultraprocesitaj manĝaĵoj kaj malpli da ĉiutaga fizika aktiveco. Ankaŭ la urba medio, laborhoroj kaj la prezo de freŝaj produktoj povas malfaciligi preventajn elektojn. Tial la problemo bezonas sanan respondon preter individuaj konsiloj.

La raporto emfazas politikojn por antaŭenigi sanajn manĝaĵojn, fizikan aktivecon kaj aliron al kuracado sen stigmo. Obezeco rilatas al pluraj malsanoj, sed peza korpo ne estas mezuro de la valoro aŭ volforto de homo. Publikaj datumoj povas helpi plani preventadon kaj sanservojn laŭ realaj regionaj bezonoj.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: Aneel anoncis, ke en oktobro la fakturoj de elektro uzos la verdan flagon de la nacia tarifosistemo. Tiu nivelo signifas, ke ne estos aldona kosto pro la aktualaj kondiĉoj de elektroproduktado. La decido sekvas pliboniĝon de la hidrologia situacio kaj de la akvorezervoj.

Dum la antaŭaj kvin monatoj validis la flava flago, kiu aldonis pagon por ĉiu cent kilovathoroj konsumitaj. Ruĝaj flagoj havas pli altajn kromkostojn, ĉar ili reflektas pli multekostajn kondiĉojn, ekzemple pli grandan bezonon funkciigi termikajn centralojn.

La flagoj ne ŝanĝas la bazan tarifon aŭ la kvanton da energio uzata de ĉiu hejmo. Ili aldonas aŭ forigas parton de la fakturo laŭ la kosto por provizi la landan reton. Sekve, verda monato ne signifas, ke ĉiuj konsumantoj pagos malpli ol en la antaŭa fakturo.

La anonco gravas por hejmaj buĝetoj kaj por planado de publikaj servoj, sed la sistemo restas sentema al pluvoj, rezervujoj kaj postulo je elektro. Konsumantoj povas kontroli sian uzadon kaj la detalojn en la fakturo. La reguligisto ĝisdatigas la flagon ĉiumonate laŭ la produktaj kondiĉoj.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: Investantoj aĉetis ŝtatajn valorpaperojn valorajn je 15 miliardoj da realoj per Tesouro Direto en aŭgusto. La sumo estas rekordo por unu monato kaj venis kune kun 1,32 milionoj da transakcioj. La programo permesas al individuoj aĉeti publikajn ŝuldpaperojn interrete.

La plej serĉataj estis paperoj ligitaj al la baza intereza kurzo Selic, kiuj respondis al ĉirkaŭ 46,9 procentoj de la aĉetoj. Tiuj ligitaj al inflacio reprezentis 36,3 procentojn, kaj antaŭfiksitaj paperoj ĉirkaŭ 16,7 procentojn. La distribuado montras malsamajn elektojn laŭ rendimento kaj investa celo.

La rekorda aĉetkvanto tamen ne signifis pozitivan netan enfluon. Elaĉetoj kaj paperoj atingintaj maturecon sumiĝis al 17,22 miliardoj da realoj, kio rezultigis elfluon de proksimume 2,21 miliardoj. Granda parto estis ligita al inflaci-protektitaj paperoj de 2026, kiuj pagis ĉirkaŭ 11,3 miliardojn ĉe matureco.

La datumoj distingas novan investadon de pagoj al posedantoj de jam maturiĝintaj paperoj. Rekordo pri aĉetoj do ne aŭtomate signifas kreskon de la tuta programo dum la sama monato. Por individuaj investantoj, la ministerio rekomendas kompreni la kondiĉojn, maturiĝon kaj riskojn de ĉiu papero antaŭ ol elekti.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: La platformo Enem Libras estis ĝisdatigita per videoversioj de la naciaj ekzamenoj de 2017 ĝis 2025. La materialoj inkluzivas demandarojn en la portugala, filmojn kun interpretado en Brazila Signolingvo kaj respondŝlosilojn por ke kandidatoj povu ekzerci laŭ la formato de la oficiala ekzameno.

La retejo imitas la ekranan interfacon de Enem, inkluzive de la pozicio de butonoj, tekstoj, video-fenestroj kaj respondoj. Tio povas helpi kandidatojn konatiĝi kun la navigado antaŭ la ekzamenaj tagoj. La ĝisdatigo ankaŭ aldonis gvidilon en Libras pri la verkado de la eseo.

La informoj pri 2026 montras, ke kandidatoj kiuj bezonas tiun adapton povas ricevi ĝis 120 kromajn minutojn por ĉiu tago. La unua ekzameno okazos la 8-an de novembro de la 13-a horo 30 ĝis la 21-a; la dua, la 15-an de novembro, finiĝos je la 20-a horo 30.

Enem estas grava vojo al supera edukado kaj ĝiaj poentaroj estas uzataj en programoj kiel Sisu, Prouni kaj Fies. La rezulto povas ankaŭ esti akceptata de portugalaj institucioj kun interkonsento. Alireblaj ekzercoj helpas kandidatojn kompreni la procedon kaj povas redukti teknikajn barojn dum la reala ekzameno.

Redakcia adapto laŭ Agência Brasil/EBC: La Muzeo pri Tersciencoj de Rio de Janeiro organizas publikan programon ĉe Morro da Urca de la 5-a ĝis la 18-a de oktobro 2026. La muzeo mem estas fermita por restaŭrado, do la iniciato portas parton de ĝia scienca kolekto kaj edukaj agadoj al alia loko en la urbo.

La ekspozicio prezentas fosiliojn, rokojn, mineralojn kaj meteoritojn, kune kun informoj pri la formado kaj evoluo de la Tero. La vizitantoj povas konatiĝi kun restaĵoj de antaŭhistoria vivo kaj kun materialoj, kiuj helpas esploristojn kompreni la pasintecon de la planedo. La programo celas fari geologion kaj paleontologion pli alireblaj ekster la muzea konstruaĵo.

Laŭ la organizantoj, la agado okazas ĉiutage inter la 10-a kaj la 17-a horo. La programo inkluzivas ludan fosilian serĉadon per kopioj, origamiajn atelierojn kaj vetkuron de dinosaŭroj. Tiaj praktikaj spertoj celas aparte infanojn kaj familiojn, sed ankaŭ ofertas al plenkreskuloj manieron esplori sciencajn temojn per observado kaj ludo.

La muzeo estas parto de la publika infrastrukturo dediĉita al tersciencoj kaj konservas kolektojn uzatajn por esplorado kaj edukado. La provizora translokigo montras kiel muzeoj povas daŭrigi sian edukan rolon eĉ dum konstrulaboroj. Ĝi ankaŭ kreas renkonton inter scienca institucio kaj publiko en turisma spaco, kiun vizitas homoj el la urbo kaj aliaj regionoj.

La vizito povas helpi familiojn ligi naturhistorion kun la ĉiutaga medio kaj instigi intereson pri scienco. La organizantoj rekomendas kontroli la aktualajn informojn pri aliro kaj horaro antaŭ la vizito, ĉar la loko de la programo kaj la funkciado de la muzeo povas havi apartajn kondiĉojn dum la restaŭrado.

Redakcia adapto laŭ la raporto de Agência Brasil/EBC: La radioprogramo Roda de Choro dediĉis specialan elsendon al Altamiro Carrilho, flutisto kaj komponisto grava por la historio de la brazila ĉoro. La omaĝo kunigas la biografion de la muzikisto kun registradoj, kiuj helpis disvastigi la ĝenron tra la lando.

La du albumoj Choros Imortais aperis en 1964 kaj 1965 kaj kunigis Carrilho kun aliaj konataj instrumentistoj. La kolektoj prezentas melodiojn kaj aranĝojn, kiuj restis parto de la repertuaro de la ĉoro. La programo esploras la kunlaborojn kaj la muzikan kuntekston de tiuj registradoj.

La repertuaro inkluzivas verkojn ligitajn al Pixinguinha, Jacob do Bandolim kaj aliaj komponistoj. Choro kombinas improvizadon, virtuozecon kaj melodian dialogon inter instrumentoj. Per historiaj registraĵoj kaj komentoj, la elsendo klarigas kiel la tradicio evoluis kaj kial ĝi daŭre inspiras nunajn muzikistojn.

Radio-arkivoj donas al aŭskultantoj aliron al historiaj interpretoj kaj helpas konservi la sonan memoron de la lando. La omaĝo ankaŭ proponas enirejon por homoj kiuj ankoraŭ ne konas Carrilho aŭ ĉoron. La programo de Rádio MEC montras la rolon de publika radio en konservado kaj popularigo de muzika heredaĵo.